Size bu mektubu içimden geçenleri olduğu gibi yazmakla bir saygısızlık ederim korkusu içinde yazıyorum. Zira sizi anlayan birinin düşeceği şey umutsuzluk, çaresizlik değildir biliyorum. Ellerinizi birbirine kenetleyip “Haydi başlıyoruz.” dediğiniz ve mutlaka bir kurtuluş yolu aradığınızı öğrendiğimden beri sizi karamsarlıkla yan yana getirmiyorum. Yine de söyleyeceklerimde bunlardan izler olacaktır.
Sormak istediğim bazı şeyler var. Sene 1921, Ankara’da Maarif Kongresi düzenliyorsunuz. Üstelik savaşın ortasındayken, durum hiç de lehimize görünmezken, binlerce asker ordudan kaçarken ve bir göç dalgası başlamışken. Şaşkınlığım öyle büyük ki… Yetmiyor katılan öğretmenlerin kadın erkek ayrı ayrı oturtulduğunu görüyor, toplantının sonunda Muallimler Cemiyeti Başkanı Mazhar Müfit Bey’i yanınıza çağırıyor ve bütün beyefendiliğinizle önce çalışmasını, çabasını övüp ardından “Sizin kendinize mi itimadınız yok? Yoksa Türk hanımlarının faziletine mi? Bir daha öyle ayrılık gayrılık görmeyeyim…” diyorsunuz. Sene 1921 sevgili Atam! Şu olayın neresinden baksam hayranlık içinde kalıyorum. Yüzlerce yıl da geçse bunun benzeri bir devrim hareketinin bu kadar olağanüstü bir tezahürünün olacağını düşünmüyorum. Bizi izlediğinize inanan biri olarak sorum şu: Cahillikle savaş o zaman mı daha zordu bugün mü daha zor? Çünkü kötülük teknoloji ilerledikçe her türlü yetkiyi elinde bulunduruyor. Kötülük bir kurala uymuyor. “Muasır medeniyetler” medeni değil, Orta Doğu tahmin ettiğiniz gibi…
Samsun’a çıktığınız yaştayım Paşam. İnsan bu yaşta yaşamına sayısız hayal, inanç, mücadele sığdırdıysa Samsun’a çıkar elbet. Kurtuluş Savaşı’nı da başlatır. Yarenleriniz, silah arkadaşlarınız, aydın yurttaşlarınız omuz vermiş de kabul ama ben sizi çoğu zaman çağının ötesinde yalnız bir lider olarak gördüm. Çevrenize “çocuk” diye hitap etmenizde bile sezerim bunu. Sahi yalnız mıydınız? Bize çalışkan, zeki, azimli derken günümüz deyimiyle bunu manifestliyor muydunuz yoksa o zamanlar bu böyle miydi?
Karamsarlığa kapıldığım çok an oluyor. Sizin “Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” cümleniz olmasa daha da karamsarlaşırdım.
Bizi sorarsanız nasılız bilmiyorum. Bir tek size “layık olma” gayretim var, inanın. Sizin başöğretmenliğinize sonsuz saygımdan her derse büyük bir azimle başlıyorum. Her kitabı yanına notlar yazarak okuyorum. Ağaçları, müzeleri ve dilimi seviyorum. Köpeklerin gözlerine bakıyorum. Çocukların bayram etmesi için savaşıyorum. Ülküm bu!
Özlemle ellerinizden öpüyorum.
Yorum yaz